اگزمای پوستی که معمولا تحت عنوان درماتیت شناخته می شود، یک بیماری مزمن پوستی است که سالانه میلیون ها نفر را در سراسر جهان به خود درگیر می کند. اگزما معمولا با خارش، التهاب و خشکی پوست مشخص می شود و می تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد تأثیر بگذارد. با اینکه علت دقیق اگزما نامشخص است، اما اغلب با پاسخ شدید سیستم ایمنی ، عوامل محیطی و استعداد ژنتیکی مرتبط است. در این مقاله به تعریفی جامع از اگزما و انواع مختلف آن و همچنین گزینههای درمانی مؤثر برای مدیریت این بیماری را بررسی میکنیم.
اگزمای پوستی چیست؟
اگزما یک اصطلاح گسترده است که به انواع مختلف بیماری های التهابی پوست اشاره دارد. شایعترین نوع آن درماتیت آتوپیک است که معمولاً در دوران کودکی شروع میشود و میتواند تا بزرگسالی نیز ادامه یابد. اگزما باعث قرمزی، التهاب، خارش و گاهی پوسته پوسته شدن پوست می شود. در موارد شدیدتر، پوست ممکن است ترک بخورد، خونریزی کند یا تاول ایجاد کند.
انواع اگزما
انواع مختلفی از اگزما وجود دارد که هر کدام مجموعه ای از علائم و محرک های خاص خود را دارند:
1. درماتیت آتوپیک: شایع ترین شکل اگزما به حساب می آید و اغلب با سایر بیماری های آلرژیک مانند آسم و تب یونجه همراه است. معمولاً صورت، گردن، دستها و آرنجها را به خود درگیر میکند.
2. درماتیت تماسی: این نوع درماتیت زمانی رخ می دهد که پوست با یک ماده محرک یا حساسیت زا تماس پیدا می کند و منجر به قرمزی، خارش و تاول می شود. بیشتر به درماتیت تماسی تحریک کننده و درماتیت تماسی آلرژیک تعریف می شود.
3. اگزمای دیسیدروتیک: این نوع باعث ایجاد تاول های کوچک و خارش دار در دست و پا می شود. استرس، آلرژی و قرار گرفتن در معرض برخی از فلزات از عوامل شایع ایجاد آن هستند.
4. اگزمای سکه ای: که به عنوان اگزمای دیسکوئید نیز شناخته می شود، این نوع به صورت تکه های سکه ای شکل پوست تحریک شده، معمولاً روی بازوها، پاها یا بالاتنه ظاهر می شود.
5. درماتیت سبورئیک: این نوع معمولاً پوست سر و صورت را درگیر می کند و با لکه های قرمز، پوسته پوسته و شوره سر مشخص می شود.
6. درماتیت استاز: این نوع زمانی اتفاق می افتد که مایع از وریدهای ضعیف به داخل پوست نشت می کند و منجر به تورم، قرمزی و خارش می شود که معمولاً در قسمت پایین پاها ایجاد می شود.
حالا با دانستن چیستی اگزما و انواع مختلف آن می توانید بهتر با این بیماری پوستی مقابله کنید. در ادامه با علت ایجاد اگزما آشنا می شویم.
علل ایجاد اگزمای پوست چیست؟
علت دقیق این عارضه در حال حاضر ناشناخته است، اما اعتقاد بر این است که به ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی مربوط می شود. کسانی که سابقه خانوادگی اگزما، آسم یا تب یونجه دارند بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
محرک های رایج تشدید اگزما عبارتند از:
– مواد تحریک کننده: صابون ها، مواد شوینده، شامپوها و برخی پارچه ها می توانند پوست را تحریک کنند.
– آلرژن ها: گرده، کنه های موجود در گرد و غبار، شوره حیوانات خانگی، و کپک می توانند باعث واکنش های آلرژیک و تشدید اگزما شوند.
– آب و هوا: دمای شدید، چه سرد و چه گرم، و رطوبت کم می تواند پوست را خشک کرده و اگزما را بدتر کند.
– استرس: استرس می تواند باعث تحریک یا تشدید اگزما شود.
– رژیم غذایی: برخی افراد ممکن است متوجه شوند که برخی از غذاها مانند لبنیات، آجیل یا گلوتن می توانند باعث تشدید اینت عارضه شوند.
– هورمون ها: تغییرات هورمونی، به ویژه در زنان در دوران قاعدگی یا بارداری، می تواند منجر به تشدید بیماری شود.
علائم شایع اگزمای پوستی
علائم اگزما بسته به نوع و شدت بیماری می تواند متفاوت باشد. علائم رایج آن عبارت است از:
– خارش: این علامت بارز اگزما است. خارش می تواند شدید باشد و ممکن است در طول شب بدتر شود.
– قرمزی: نواحی آسیب دیده پوست قرمز و ملتهب می شوند.
– خشکی: ممکن است پوست خشک، ترک خورده و پوسته پوسته شود.
– تورم: در برخی موارد ممکن است پوست متورم شود.
– تاول: در موارد شدید، ممکن است تاول ایجاد شود و پوست پوسته پوسته شود.
– پوست ضخیم شده: خاراندن مکرر می تواند منجر به ضخیم شدن لکه های چرمی پوست شود.
نحوه تشخیص بیماری پوستی اگزما
تشخیص اگزما معمولا شامل معاینه کامل پوست و بررسی تاریخچه پزشکی بیمار است. بهترین متخصص پوست ممکن است برای تعیین اینکه آیا یک واکنش آلرژیک باعث ایجاد علائم شده است، آزمایش پچ انجام دهد. در برخی موارد، بیوپسی پوست ممکن است برای رد سایر شرایط ضروری باشد.
گذینه های درمانی اگزمای پوستی
در حالی که هیچ درمانی برای اگزما وجود ندارد، چندین درمان موثر برای مدیریت علائم و کاهش شعله ور شدن وجود دارد. گزینه های درمانی عبارتند از:
1. درمان های موضعی:
– مرطوب کننده ها: مرطوب نگه داشتن پوست در مدیریت اگزما بسیار مهم است. کرمها یا پمادها اغلب برای ایجاد سدی توصیه میشوند که مانع از دست رفتن آب از پوست شود.
– استروئیدهای موضعی: اینها معمولاً برای کاهش التهاب و خارش در هنگام شعله ور شدن تجویز می شوند. آنها باید تحت راهنمایی یک پزشک متخصص پوست استفاده شوند، زیرا استفاده طولانی مدت می تواند منجر به عوارض جانبی شود.
– مهارکننده های کلسینورین: اینها کرم های غیر استروئیدی هستند که به کاهش التهاب کمک می کنند و اغلب برای نواحی حساس مانند صورت و گردن استفاده می شوند.
2. داروهای خوراکی:
– آنتی هیستامین ها: می توانند به کاهش خارش به خصوص در طول شب کمک کنند.
– کورتون ها: در موارد شدید ممکن است کورتون های خوراکی برای کاهش التهاب تجویز شود. با این حال، آنها معمولا برای مدت کوتاه استفاده می شوند.
– سرکوب کننده های ایمنی: این داروها، مانند سیکلوسپورین یا متوترکسات، ممکن است برای اگزمای شدید که به درمان های دیگر پاسخ نمی دهند، تجویز شوند. آنها با سرکوب سیستم ایمنی برای کاهش التهاب کار می کنند.
3. نور درمانی (فتوتراپی):
برای افراد مبتلا به اگزمای متوسط تا شدید که به درمانهای موضعی پاسخ نمیدهند، ممکن است فتوتراپی توصیه شود. این درمان شامل قرار دادن پوست در معرض مقادیر کنترل شده نور ماوراء بنفش طبیعی یا مصنوعی است که می تواند به کاهش التهاب و بهبود توانایی پوست برای مبارزه با باکتری ها کمک کند.
4. تغییر سبک زندگی:
– تشخیص و اجتناب از محرک ها: داشتن یک دفترچه برای ردیابی عواملی که باعث اگزما شما می شود می تواند به شما در جلوگیری از این عوامل در آینده کمک کند.
– پارچه های نرم و قابل تنفس بپوشید: لباس هایی را انتخاب کنید که از الیاف طبیعی مانند پنبه ساخته شده اند تا تحریک را کاهش دهند.
– مدیریت استرس: تمرین تکنیک های کنترل اعصاب مانند مدیتیشن، یوگا یا تمرینات تنفس عمیق می تواند به کاهش سطح استرس کمک کند.
– روتین مراقبت از پوست را حفظ کنید: مرطوب کردن منظم، حتی زمانی که اگزما شدید نیست، برای مدیریت این بیماری ضروری است.
5. درمان های طبیعی و خانگی:
برخی از افراد علائم اگزما را با درمانهای طبیعی و خانگی تسکین میدهند، اگرچه این موارد باید با احتیاط و با مشورت پزشک استفاده شوند:
– روغن نارگیل: این روغن طبیعی می تواند به مرطوب کردن پوست و کاهش التهاب کمک کند.
– آلوئه ورا: ژل آلوئه ورا به دلیل خاصیت ضدالتهابی خود شناخته شده است و می تواند در مناطق آسیب دیده استفاده شود تا به ترمیم پوست کمک کند.
6. درمان های نوظهور:
تحقیقات در مورد درمان اگزما ادامه دارد و چندین روش درمانی جدید در حال توسعه است. به عنوان مثال، داروهای بیولوژیک، که داروهای تزریقی هستند که بخشهای خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار میدهند، در درمان اگزمای متوسط تا شدید نویدبخش بودهاند.
نتیجه گیری
اگزما یک بیماری مزمن پوستی است که مدیریت آن می تواند چالش برانگیز باشد، اما با یک برنامه درمانی مناسب، می توان علائم را تحت کنترل گرفت و کیفیت زندگی را بهبود بخشید. اگر مشکوک به اگزما هستید، ضروری است که برای تشخیص دقیق و برنامه درمانی شخصی با یک متخصص پوست مشورت کنید. با شناسایی عوامل محرک، پیروی از یک روال مراقبت از پوست و بررسی گزینه های مختلف درمانی، می توانید اگزما را به طور موثر مدیریت کنید.